جوغن و نقش آن در دفینه یابی

جوغن روی سنگ

mohammadshams مقالات فلزیاب , , , , , , , , , , , ,

جوغن و نقش آن در دفینه یابی

جوغن ( jouwghan  ) یا به اصطلاح حکاکی سنگی و سودآبه از دیرباز در ایران باستان کاربردهای متنوعی داشته است. در دوره مهرپرستی کاربرد آیینی (اجرای مراسمات قربانی برای آناهیتا و ریختن خون در جوغن)، در دوره اشکانی کاربرد تدفینی-عقیدتی (برگزاری مراسم خاکسپاری همراه با سوزاندن روغن سیاه در جوغن) و همچنین در دوره ساسانی و اسلامی نیز کاربرد ابزاری داشته است (خرد کردن گیاهان در جوقان و ساخت دارو). جوقان در گویش گنابادی یعنی علامت ، نشانه ، تورفتگی ، کنده کاری هایی که روی سنگ انجام میگرفته و نشانه وجود گورها یا قبرستانهای گبری در آن نزدیکی است. کاوشگران گنج های باستانی بر این باور هستند که در نزدیکی جوغن ها گور های دفینه دار وجود دارد. اگرچه این مورد همیشه صادق نیست اما ماهیت و کاربرد جوغن ها در دنیای باستان احتمال وجود دفینه را افزایش می دهد.

جوغن در دفینه یابی
جوغن در دفینه یابی

مهمترین و متداولترین انواع جوقان به قرار زیر است

  • جوغن دایره ای
  • جوغن مربعی
  • جوغن مثلثی
  • جوغن لوزی شکل
  • جوغن مستطیلی
  • جوغن بیضی شکل

هر کدام از این دسته جوقان ها دارای انواع مختلف مخصوص به خود هستند. اولین چیزی که در شناخت صحیح جوقان باید به آن توجه کرد این است که جوقان کار دست بوده و بسیار منظم است. بسیار مشاهده می شود که کاوشگران هر سوراخ و گودالی را عنوان جوقان در نظر می گیرند در صورتی که بیشتر آنها در اثر عوامل طبیعی به وجود آمده و نشانه دفینه و قبر نیستند. برای اینکه یک جوقان دارای دفینه باشد این سه عنصر باید در نزدیکی جوغن وجود داشته باشد:

  • آب چشمه و رودخانه
  • تپه یا زمین شیب دار به سمتی که خورشید صبح ها بصورت مایل به آن بتابد و تقریبا در تمام طول روز نور خورشید به آنجا تابیده شود.
  • منطقه مسکونی قدیمی و تخریب شده  و در کل نشانه ای از وجود زندگی در محل

جوغن دایره ای شکل

بیشترین زبانی که در فلات ایران دیده می شود جوقان گرد یا دایره‌ای است. جوغن دایره های دارای سایزهای مختلفی بوده و معمولاً هرچه سایز آن بزرگتر باشد احتمال وجود دفینه در گور اطراف آن بیشتر است. این گورها در شعاع ۵ متری جوقان قرار دارند. استفاده از یک دستگاه گنج یاب تصویری میتواند در پیدا کردن آن ها مفید واقع شود.

جوغن دایره ای شکل
جوغن دایره ای شکل

جوغن مثلثی شکل

در مورد جوقان مثلثی تفاسیر متفاوت و گاها متضاد بیان میشود اما باورهای کلی موارد زیر میباشد :

  • بدین معنی میباشد که دفینه در محلی سر بسته قرار دارد و اگر مثلث دارای زاویه تیزی باشد، در جهت نوک تیز آن باید کاوش انجام شود و اگر نداشته باشد، باید در اطراف به دنبال ساختارهای متفاوت و یا نشانه های کمک کننده بود.
  • دارای معانی دینی و آئینی بوده (به خصوص در مسیحیت)
  • در بعضی تمدنها و فرهنگ ها مثلث به عنوان در ورودی استفاده شده است و بهتر است در جهت نوک تیز مثلث جستجو انجام شود.
  • در تمدن های بسیار قدیمی از خود مثلث به عنوان درب ورودی استفاده میشده است (به شکل پلمپ)
  • در صورتی که بر روی صخره حکاکی شده باشد و ضلع های مثلث برابر باشند نشان از دفن شدن فردی یهودی در نزدیکی دارد که معمولا با ارزش هستند.
  • مثلث نمادیست که طبقه کاتبان و حاکمان از آن استفاده میکردند و افراد عادی حق استفاده از آن را نداشتند و نشان از این است که فرد مهمی در آن حوالی دفن شده  و افراد مهم نیز دارای مقبره و هدایای با ارزش هستند.
جوغن مثلثی شکل
جوغن مثلثی شکل

جوغن مربعی شکل

در مورد این نوع جوقان نیز بحث و اختلاف نظر وجود دارد اما باور های کلی مواردی است که در ادامه به آنها اشاره میکنیم. حکاکی های مربع و مستطیل قطعا نشانه مزار می باشند. این نشانه ها به معنای گوردخمه ، مزار اتاقی و … هستند. ابعاد حکاکی به ما درباره اینکه چگونه مزاری می باشد، اطلاعات می دهد. حکاکی مربع به عمق ۴ – ۵ سانتیمتر، به معنای قبرستان کلیسا می باشد. حکاکی های مربعی در ابعاد کوچکتر به معنای مزار مردی با رتبه بالا می باشد و این مزار ها به شکل گور دخمه و یا قبر اتاقی می باشند. حکاکی مربعی که درونش حکاکی گرد وجود دارد، به طور مستقیم، نشان دهنده قبر اتاقی می باشد.

جوغن مربعی شکل
جوغن مربعی شکل

جوغن لوزی شکل

جوقان بیضی شکل مربوط به دوره ساسانی بوده و اشاره به گور دخمه زمینی سنگی دارد (نوعی مقبره که بر روی سطح زمین و داخل صخره های سنگی ساخته شده و سردار نظامی را همراه با کلیه لوازم شخصی در آن دفن مینمودند سپس به جای ساروج و ملات یک تخته سنگ بزرگ همراه با نوشته بر روی آن میگذاشتند). جهت یافتن مقبره باید در اطراف جوقان و در همان محوطه به دنبال سنگ سیاه بزرگی بود که مقبره در زیر یا اطراف آن ساخته شده است.

جوغن لوزی شکل
جوغن لوزی شکل

جوغن مستطیلی شکل

حکاکی های مربع و مستطیل قطعا نشانه مزار می باشد. این نشانه ها به معنای گوردخمه ، مزار اتاقی، کلیسا و مهمترینشان احتمال اینکه مزار زن هم باشد زیاد است. ابعاد حکاکی به ما درباره اینکه چگونه مزاری می باشد، اطلاعات می دهد.نظری وجود دارد که اگر حکاکی مربع و یا مستطیل در دیواره باشد، و در مقابل آن صخره های بزرگی به صورت ردیفی باشد به معنای گور دخمه می باشد.حکاکی های مستطیلی متوسط و کوچک، به احتمال زیاد نشان دهنده مزار زن می باشد. اگر تعدادی مستطیل متوسط وجود داشته باشد مزار زن می باشد. در طرف شرق این نشانه ها مزار مرد وجود دارد. اگر حکاکی مستطیل تک وجود داشته باشد، در نزدیکی های نشانه، قبر اتاقی وجود دارد.

جوغن مستطیلی شکل
جوغن مستطیلی شکل

شاید دوست داشته باشید:

تعمیر دستگاه گنج یاب

تعمیر دستگاه گنج یاب

تعمیر دستگاه گنج یاب و فلزیاب گنج یابی یکی از فعالیت هایی می باشد که امروزه علاقه مندان زیادی دارد و روز به روز به تعداد آن نیز افزوده می شود. کاوشگران برای موفقیت در این راه از گنج یاب های مناسب کار خود استفاده می کنند. انتخاب دستگاه مناسب می تواند شانس شما را […]

دستگاه فلزیاب

دستگاه فلزیاب

دستگاه فلزیاب چیست ؟ در این مقاله می خواهیم در مورد یکی از موضوعاتی که صحبت کنیم که مدتیه به یکی از ترند های گوگل تبدیل شده است. اگر بخواهیم تعریف ساده ای از دستگاه فلزیاب داشته باشیم باید بگوییم فلزیاب ابرازی است که جهت کشف اشیاء فلزی که در زیر زمین ، دیوار و […]

کشف گنج با فلزیاب

کشف گنج با فلزیاب

کشف گنج با فلزیاب چگونه می باشد کشور ما بخاطر سابقه تاریخی و باستانی بی نظیر خود مکانی برای کاوشگران و علاقه مندان به گنج و دفینه شده است. اما گنج یابی به چه صورت می باشد. خیلی از افراد که علاقه مند با این کار می باشند ، از روند کار بی اطلاع می […]

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همین حالا تماس بگیرید